Sprawy spadkowe · Radom
Zachowek — adwokat w Radomiu
Pominięto Cię w testamencie albo rodzic jeszcze za życia przekazał majątek jednemu z rodzeństwa? Zachowek pozwala odzyskać część tego, co należałoby Ci się z ustawy. Pomogę go policzyć i dochodzić. Reprezentuję też osoby, od których ktoś żąda zapłaty zachowku.
Plac Jagielloński 7/1, Radom · Zapraszam do kontaktu telefonicznego w godzinach 8:00–16:00
W skrócie
- Zachowek to kwota pieniędzy, a nie udział w mieszkaniu czy domu.
- Przysługuje dzieciom (i dalszym zstępnym), małżonkowi oraz rodzicom zmarłego — jeśli dziedziczyliby z ustawy.
- Wynosi połowę udziału, który przypadłby Ci z ustawy, a 2/3 — gdy jesteś małoletni albo trwale niezdolny do pracy.
- Na dochodzenie zachowku masz co do zasady 5 lat.
Komu przysługuje zachowek, a komu nie
Przysługuje
Dzieciom, wnukom (gdy ich rodzic zmarł wcześniej), małżonkowi i rodzicom zmarłego (art. 991 k.c.) — gdy zostali pominięci w testamencie, dostali mniej niż zachowek albo majątek przekazano innym w darowiznach lub zapisach windykacyjnych.
Nie przysługuje
Rodzeństwu i dalszej rodzinie, osobom skutecznie wydziedziczonym lub uznanym za niegodne dziedziczenia, tym, którzy zrzekli się dziedziczenia albo odrzucili spadek, a także byłemu małżonkowi po rozwodzie.
Ile wynosi zachowek — przykład
Zachowek liczy się od tzw. substratu: wartości spadku po odjęciu długów, powiększonej o darowizny zmarłego. Doliczasz darowizny dla spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku bez względu na to, kiedy je zrobiono, a darowizny dla innych osób — tylko z ostatnich 10 lat. Drobnych, zwyczajowych prezentów się nie liczy.
Pan Jan zmarł jako wdowiec, zostawił syna Adama i córkę Beatę. W testamencie całe mieszkanie warte 400 000 zł zapisał Adamowi, a 3 lata wcześniej podarował mu 100 000 zł. Beata jest dorosła i zdolna do pracy.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wartość spadku (mieszkanie) | 400 000 zł |
| + darowizna dla Adama | 100 000 zł |
| = substrat zachowku | 500 000 zł |
| Udział Beaty z ustawy | 1/2 |
| Zachowek: połowa udziału (1/2 × 1/2 = 1/4) | 125 000 zł |
Gdyby Beata sama dostała wcześniej od ojca darowiznę, jej wartość odlicza się od należnego jej zachowku.
Przykład jest uproszczony, a liczby przykładowe. W prawdziwej sprawie wartość majątku ustala się zgodnie albo przez biegłego.
Jak prowadzę sprawę o zachowek
1
Kto dziedziczy
Sprawdzamy testament i krąg spadkobierców — postanowienie sądu o nabyciu spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia.
2
Majątek i darowizny
Ustalamy, co zostawił zmarły, jakie miał długi i komu za życia przekazał majątek.
3
Wezwanie i ugoda
Wysyłam wezwanie do zapłaty i negocjuję. Wiele spraw o zachowek kończy się porozumieniem.
4
Pozew
Jeśli zmarły mieszkał w Radomiu: do 100 000 zł sprawa trafia do Sądu Rejonowego w Radomiu, powyżej — do Sądu Okręgowego w Radomiu.
5
Wyrok i zapłata
Po wyroku pilnuję zapłaty, a w razie potrzeby kieruję sprawę do komornika.
Koszty i terminy
Opłata od pozwu wynosi 5% dochodzonej kwoty, gdy przekracza ona 20 000 zł — np. przy zachowku 125 000 zł to 6 250 zł. Przy niższych kwotach opłata jest stała, od 30 do 1000 zł. Do tego mogą dojść koszty opinii biegłego. Jeśli nie stać Cię na koszty sądowe, możesz wnioskować o zwolnienie od nich.
Termin: roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach. Wobec spadkobiercy z testamentu termin liczy się od ogłoszenia testamentu, a wobec osoby, która dostała darowiznę — od dnia śmierci spadkodawcy (art. 1007 k.c.). Nie warto czekać do ostatniej chwili.
Wynagrodzenie kancelarii ustalam indywidualnie po pierwszej rozmowie, zanim podejmę działania.
Dokumenty, które warto przygotować
Wystarczy to, co masz pod ręką. Brakujące dokumenty pomogę zdobyć.
- Akt zgonu spadkodawcy.
- Testament i protokół jego otwarcia i ogłoszenia (jeśli testament był).
- Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia.
- Akty urodzenia lub małżeństwa potwierdzające pokrewieństwo.
- Dokumenty darowizn: akty notarialne, umowy, potwierdzenia przelewów.
- Numery ksiąg wieczystych i informacje o długach zmarłego.
Najczęstsze pytania o zachowek
Czy należy mi się zachowek, gdy rodzic przepisał mieszkanie za życia?
Tak. Darowizny dolicza się do wartości spadku. Jeśli w spadku nie ma z czego zapłacić zachowku, możesz żądać brakującej kwoty bezpośrednio od osoby, która dostała darowiznę.
Czy wnuk może żądać zachowku?
Tak, jeśli dziedziczyłby z ustawy — najczęściej wtedy, gdy jego rodzic, czyli dziecko zmarłego, nie żyje.
Czy rodzic mógł mnie wydziedziczyć?
Tylko z powodów wymienionych w ustawie i wskazanych w testamencie — np. uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych albo umyślne przestępstwo przeciwko spadkodawcy (art. 1008 k.c.). Jeśli wskazana przyczyna nie istniała, wydziedziczenie można podważyć.
Muszę zapłacić zachowek. Czy mogę rozłożyć go na raty?
Tak. Spadkobierca może żądać odroczenia terminu zapłaty, rozłożenia zachowku na raty, a w wyjątkowych sytuacjach jego obniżenia — np. gdy musiałby sprzedać mieszkanie, w którym mieszka (art. 997¹ k.c.).
Czy zachowek się przedawnia?
Tak, po 5 latach — od ogłoszenia testamentu albo, wobec osoby obdarowanej, od śmierci spadkodawcy. Po tym czasie druga strona może odmówić zapłaty.
Ile trwa sprawa o zachowek?
Ugoda może zamknąć sprawę w kilka tygodni. Proces sądowy, zwłaszcza z opinią biegłego o wartości nieruchomości, trwa zwykle ponad rok.
Porozmawiajmy o Twoim zachowku
Na pierwszej rozmowie sprawdzimy, czy zachowek Ci przysługuje, ile może wynieść i ile zostało czasu na jego dochodzenie.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Ewelina Malinowska · Plac Jagielloński 7/1, 26-600 Radom · Zapraszam do kontaktu telefonicznego w godzinach 8:00–16:00